|
|
|---|---|
| namas tasmai bhagavate caitanyāya mahātmane | kali-kalmaṣa-nāśāya bhavābdhi tāraṇāya ca || 1|| |
नमस्तस्मै भगवते चैतन्याय महात्मने | namastasmai bhagavate caitanyāya mahātmane | |
| brahmaṇā hari-dāsena śrī-rūpāya prakāśitam | tat sarvaṁ kathayiṣyāmi sāvadhānaṁ niśāmaya || 2|| |
ब्रह्मणा हरिदासेन श्रीरूपाय प्रकाशितम् | brahmaṇā haridāsena śrīrūpāya prakāśitam | |
| śrutvaivaṁ vaiṣṇavāḥ sarve prahṛṣṭāḥ prema-vihvalāḥ | sādaraṁ paripapracchuḥ prema-gadgadayā girā || 3|| |
श्रुत्वैवं वैष्णवाः सर्वे प्रहृष्टाः प्रेमविह्वलाः | śrutvaivaṁ vaiṣṇavāḥ sarve prahṛṣṭāḥ premavihvalāḥ | |
| vaiṣṇavānāṁ hi kṛpayā smṛtvā vākyaṁ pitus tadā | saṇontya bhagavad-rūpaṁ nāmāni kathayāmi vai || 4|| |
वैष्णवानां हि कृपया स्मृत्वा वाक्यं पितुस्तदा | vaiṣṇavānāṁ hi kṛpayā smṛtvā vākyaṁ pitustadā | |
| dhyānam | oṁ asya śrī-kṛṣṇa-caitanya sahasra-nāma-stotrasya nārāyaṇaḥ ṛṣiḥ anuṣṭup chandaḥ śrīmad-bhagavad-bhaktir-devatā śrī-rādhā-kṛṣṇa-prītaye śrī-kṛṣṇa-caitanya nāma-sahasra-pathe viniyogaḥ | oṁ namaḥ prema-samuccayāya gopījana-vallabhāya mahātmane | |
ध्यानम् | ॐ अस्य श्रीकृष्णचैतन्यसहस्रनामस्तोत्रस्य नारायणः ऋषिः अनुष्टुप् छन्दः श्रीमद्भगवद्भक्तिर्देवता श्रीराधाकृष्णप्रीतये श्रीकृष्णचैतन्य नामसहस्रपथे विनियोगः | ॐ नमः प्रेमसमुच्चयाय गोपीजनवल्लभाय महात्मने | dhyānam | |
| oṁ viśvambharaḥ
sadānando viśva-jid viśva-bhāvanaḥ | mahānubhāvo viśvātmā gaurāṅgo gaura-bhāvanaḥ || 5|| |
ॐ विश्वम्भरः सदानन्दो विश्वजिद्विश्वभावनः | oṁ viśvambharaḥ sadānando viśvajidviśvabhāvanaḥ | |
| hema-prabho dīrgha-bāhur dīrgha-grīvaḥ śucir vasuḥ | caitanyaś cetanaś cetaś citta-rūpī prabhuḥ svayam || 6|| |
हेमप्रभो दीर्घबाहुर्दीर्घग्रीवः शुचिर्वसुः | hemaprabho dīrghabāhurdīrghagrīvaḥ śucirvasuḥ | |
| rādhāṅgī rādhikā-bhāvo rādhānveśī priyaṁvadaḥ | nītijñaḥ sarva-dharmajño bhaktimān puruṣottamaḥ || 7|| |
राधाङ्गी राधिकाभावो राधान्वेशी प्रियंवदः | rādhāṅgī rādhikābhāvo rādhānveśī priyaṁvadaḥ | |
| anubhāvī mahādhairyaḥ śāstra-jño nitya-nūtanaḥ | prabhāvī bhagavān kṛṣṇaś caitanyo rasa-vigrahaḥ || 8|| |
अनुभावी महाधैर्यः शास्त्रज्ञो नित्यनूतनः | anubhāvī mahādhairyaḥ śāstrajño nityanūtanaḥ | |
| anādi-nidhano dhātā dharaṇī-mandanaḥ śuciḥ | varāṅgaś cañcalo dakṣaḥ pratāpī sādhu-saṅgataḥ || 9|| |
अनादिनिधनो धाता धरणीमन्दनः शुचिः | anādinidhano dhātā dharaṇīmandanaḥ śuciḥ | |
| unmādī unmado vīro dhīra-grāṇī rasa-priyaḥ | raktāmbaro daṇḍa-dharaḥ sannyāsī yati-bhūṣaṇaḥ || 10|| |
उन्मादी उन्मदो वीरो धीरग्राणी रसप्रियः | unmādī unmado vīro dhīragrāṇī rasapriyaḥ | |
| daṇḍī chatrī cakra-pāṇiḥ kṛpāluḥ sarva-darśanaḥ | nirāyudhaḥ sarva-śāstā kali-doṣa-pranāśanaḥ || 11|| |
दण्डी छत्री चक्रपाणिः कृपालुः सर्वदर्शनः | daṇḍī chatrī cakrapāṇiḥ kṛpāluḥ sarvadarśanaḥ | |
| guru-varyaḥ kṛpā-sindhur vikramī ca janārdanaḥ | mleccha-grāhī kunīti-ghno duṣṭa-hārī kṛpākulaḥ || 12|| |
गुरुवर्यः कृपासिन्धुर्विक्रमी च जनार्दनः | guruvaryaḥ kṛpāsindhurvikramī ca janārdanaḥ | |
| brahmacārī yati-varo brahmaṇyo brāhmaṇaḥ sudhīḥ | dvija-rājaś cakravartī kaviḥ kṛpaṇa-vatsalaḥ || 13|| |
ब्रह्मचारी यतिवरो ब्रह्मण्यो ब्राह्मणः सुधीः | brahmacārī yativaro brahmaṇyo brāhmaṇaḥ sudhīḥ | |
| nirīhaḥ pāvako'rtha-jño nirdhūmaḥ pāvakopamaḥ | nāra-vandyo harākāro bhaviṣṇur nara-nāyakaḥ || 14|| |
निरीहः पावकोऽर्थज्ञो निर्धूमः पावकोपमः | nirīhaḥ pāvako'rthajño nirdhūmaḥ pāvakopamaḥ | |
| dāna-vīro yuddha-vīro dayā-vīro vṛkodaraḥ | jñāna-vīro mahā-vīraḥ śānti-vīraḥ pratāpanaḥ || 15|| |
दानवीरो युद्धवीरो दयावीरो वृकोदरः | dānavīro yuddhavīro dayāvīro vṛkodaraḥ | |
| śrī-jiṣṇur bhramiko jiṣṇuḥ sahiṣṇuś cāru-darśanaḥ | naro varīyān durdarśo navadvīpa-sudhākaraḥ || 16|| |
श्रीजिष्णुर्भ्रमिको जिष्णुः सहिष्णुश्चारुदर्शनः | śrījiṣṇurbhramiko jiṣṇuḥ sahiṣṇuścārudarśanaḥ | |
| candra-hāsyaś candra-nakho balimad udaro balī | sūrya-prabhaḥ sūryakāṁśuḥ sūryāṅgo maṇi-bhūṣaṇaḥ || 17|| |
चन्द्रहास्यश्चन्द्रनखो बलिमदुदरो बली | candrahāsyaścandranakho balimadudaro balī | |
| kambhu-kaṇṭhaḥ kapol-aśrīr nimna-nābhiḥ sulocanaḥ | jagannātha-suto vipro ratnāṅgo ratna-bhūṣaṇaḥ || 18|| |
कम्भुकण्ठः कपोलश्रीर्निम्ननाभिः सुलोचनः | kambhukaṇṭhaḥ kapolaśrīrnimnanābhiḥ sulocanaḥ | |
| tīrthārthī tīrtha-das tīrthas tīrthāṅgas tīrtha-sādhakaḥ | tīrthāspadas tīrtha-vāsas tīrtha-sevī nirāśrayaḥ || 19|| |
तीर्थार्थी तीर्थदस्तीर्थस्तीर्थाङ्गस्तीर्थसाधकः | tīrthārthī tīrthadastīrthastīrthāṅgastīrthasādhakaḥ | |
| tīrthālādī tīrtha-prado brāhmako brahmaṇo bhramī | śrīvāsa-paṇḍitānando rāmānanda-priyaṅkaraḥ || 20|| |
तीर्थालादी तीर्थप्रदो ब्राह्मको ब्रह्मणो भ्रमी | tīrthālādī tīrthaprado brāhmako brahmaṇo bhramī | |
| gadādhara-priyo dāso vikramī śaṅkara-priyaḥ | yogī yoga-prado yogo yoga-kārī tri-yoga-kṛt || 21|| |
गदाधरप्रियो दासो विक्रमी शङ्करप्रियः | gadādharapriyo dāso vikramī śaṅkarapriyaḥ | |
| sarvaḥ sarvas-vado bhūmā sarvāṅgaḥ sarva-sambhavaḥ | vāṇir bāṇāyudho vādī vācaspatir ayoni-jaḥ || 22|| |
सर्वः सर्वस्वदो भूमा सर्वाङ्गः सर्वसम्भवः | sarvaḥ sarvasvado bhūmā sarvāṅgaḥ sarvasambhavaḥ | |
| buddhiḥ satyaṁ balaṁ
tejo dhṛtimān jaṅgamakṛtiḥ | murārir vardhano dhātā nṛhariḥ māna-vardhanaḥ || 23|| |
बुद्धिः सत्यं बलं तेजो धृतिमान् जङ्गमकृतिः | buddhiḥ satyaṁ balaṁ tejo dhṛtimān jaṅgamakṛtiḥ | |
| niṣkarmā karma-do nāthaḥ karma-jñaḥ karma-nāśakaḥ | anarghaḥ kārakaḥ karma- kriyārhaḥ karma-bādhakaḥ || 24|| |
निष्कर्मा कर्मदो नाथः कर्मज्ञः कर्मनाशकः | niṣkarmā karmado nāthaḥ karmajñaḥ karmanāśakaḥ | |
| nirguṇo guṇavān īśo vidhātā sāma-go'jitaḥ | jita-śvāso jita-prāṇo jitānaṅgo jitendriyaḥ || 25|| |
निर्गुणो गुणवानीशो विधाता सामगोऽजितः | nirguṇo guṇavānīśo vidhātā sāmago'jitaḥ | |
| kṛṣṇa-bhāvī kṛṣṇa-nāmī kṛṣṇātmā kṛṣṇa-nāyakaḥ | advaito dvaita-sāhityo dvi-bhāvaḥ pālako vaśī || 26|| |
कृष्णभावी कृष्णनामी कृष्णात्मा कृष्णनायकः | kṛṣṇabhāvī kṛṣṇanāmī kṛṣṇātmā kṛṣṇanāyakaḥ | |
| śrīvāsaḥ śrīdharāhavyo hala-nāyaka-sāra-vit | viśvarūpānujaścandro varīyān mādhavo'cyutaḥ || 27|| |
श्रीवासः श्रीधराहव्यो हलनायकसारवित् | śrīvāsaḥ śrīdharāhavyo halanāyakasāravit | |
| rūpāsaktaḥ sadācāro guṇa-jño bahu-bhāvakaḥ | guṇa-hīno guṇātīto guṇa-grāhī guṇārṇavaḥ || 28|| |
रूपासक्तः सदाचारो गुणज्ञो बहुभावकः | rūpāsaktaḥ sadācāro guṇajño bahubhāvakaḥ | |
| brahmānando nityānandaḥ premānando'ti-nandakaḥ | nindya-hārī nindya-varjī nindya-ghnaḥ paritoṣakaḥ || 29|| |
ब्रह्मानन्दो नित्यानन्दः प्रेमानन्दोऽतिनन्दकः | brahmānando nityānandaḥ premānando'tinandakaḥ | |
| yajña-bāhur vinītātmā nāma-yajña-pracārakaḥ | kali-varyaḥ sucināṁśuḥ paryāṁsuḥ pāvakopamaḥ || 30|| |
यज्ञबाहुर्विनीतात्मा नामयज्ञप्रचारकः | yajñabāhurvinītātmā nāmayajñapracārakaḥ | |
| hiraṇya-garbhaḥ sūkṣmātmā vairājyo virajā-patiḥ | vilāsī prabhāvī svāṁśī parāvasthaḥ śiromaṇiḥ || 31|| |
हिरण्यगर्भः सूक्ष्मात्मा वैराज्यो विरजापतिः | hiraṇyagarbhaḥ sūkṣmātmā vairājyo virajāpatiḥ | |
| māyā-ghno māyiko māyī māyāvādī vicakṣaṇaḥ | kṛṣṇācchādī kṛṣṇa-jalpī viṣaya-ghno nirākṛtiḥ || 32|| |
मायाघ्नो मायिको मायी मायावादी विचक्षणः | māyāghno māyiko māyī māyāvādī vicakṣaṇaḥ | |
| saṅkalpa-śūnyo māyīśo māyādveśī vraja-priyaḥ | vrajādhīśo vraja-patir gopa-gokula-nandanaḥ || 33|| |
सङ्कल्पशून्यो मायीशो मायाद्वेशी व्रजप्रियः | saṅkalpaśūnyo māyīśo māyādveśī vrajapriyaḥ | |
| vraja-vāsī vraja-bhāvo vraja-nāyaka-sattamaḥ | gupta-priyo gupta-bhāvo vāñchitaḥ satkulāśrayaḥ || 34|| |
व्रजवासी व्रजभावो व्रजनायकसत्तमः | vrajavāsī vrajabhāvo vrajanāyakasattamaḥ | |
| rāgānugo rāga-sindhū rāgātmā rāga-vardhanaḥ | rāgodgataḥ prema-sākṣī bhaṭṭa-nāthaḥ sanātanaḥ || 35|| |
रागानुगो रागसिन्धू रागात्मा रागवर्धनः | rāgānugo rāgasindhū rāgātmā rāgavardhanaḥ | |
| gopāla-bhaṭṭa-gaḥ prīto lokanātha-priyaḥ paṭuḥ | dvi-bhujaḥ ṣaḍ-bhujo rūpī rāja-darpa-vināśanaḥ || 36|| |
गोपालभट्टगः प्रीतो लोकनाथप्रियः पटुः | gopālabhaṭṭagaḥ prīto lokanāthapriyaḥ paṭuḥ | |
| kāśi-miśra-priyo vandyo vandanīyaḥ śaci-prasūḥ | miśra-purandarādhiso raghunātha-priyo rayaḥ || 37|| |
काशिमिश्रप्रियो वन्द्यो वन्दनीयः शचिप्रसूः | kāśimiśrapriyo vandyo vandanīyaḥ śaciprasūḥ | |
| sārvabhauma-darpa-hārī amoghārir vasu-priyaḥ | sahajaḥ sahajādhīśaḥ śāśvataḥ praṇayāturaḥ || 38|| |
सार्वभौमदर्पहारी अमोघारिर्वसुप्रियः | sārvabhaumadarpahārī amoghārirvasupriyaḥ | |
| kila-kiñcid-abhāvārtaḥ pāṇḍu-gaṇḍaḥ śucāturaḥ | pralāpī bahu-vāk śuddhaḥ ṛjur vakragatiḥ śivaḥ || 39|| |
किलकिञ्चिदभावार्तः पाण्डुगण्डः शुचातुरः | kilakiñcidabhāvārtaḥ pāṇḍugaṇḍaḥ śucāturaḥ | |
| ghattāyito'ravindākṣaḥ prema-vaicitya-lakṣakaḥ | priyābhimānī caturaḥ priyāvartī priyonmukhaḥ || 40|| |
घत्तायितोऽरविन्दाक्षः प्रेमवैचित्यलक्षकः | ghattāyito'ravindākṣaḥ premavaicityalakṣakaḥ | |
| lomāñcitaḥ kampa-dharaḥ aśru-mukho viśoka-hā | hāsya-priyo hāsya-kārī hāsya-yug hāsya-nāgaraḥ || 41|| |
लोमाञ्चितः कम्पधरः अश्रुमुखो विशोकहा | lomāñcitaḥ kampadharaḥ aśrumukho viśokahā | |
| hāsya-grāmī hāsya-karas tri-bhaṅgī nartanākulaḥ | ūrdhva-lomā ūrdhva-hasta ūrdhva-rāvī vikāravān || 42|| |
हास्यग्रामी हास्यकरस्त्रिभङ्गी नर्तनाकुलः | hāsyagrāmī hāsyakarastribhaṅgī nartanākulaḥ | |
| bhavollāsī dhīra-śānto dhīraṅgo dhīra-nāyakaḥ | devāspado deva-dhāmā deva-devo manobhavaḥ || 43|| |
भवोल्लासी धीरशान्तो धीरङ्गो धीरनायकः | bhavollāsī dhīraśānto dhīraṅgo dhīranāyakaḥ | |
| hemādrir hema-lāvaṇyaḥ sumerur brahma-sādanaḥ | airāvata-svarṇa-kāntiḥ śara-ghno vāñchita-pradaḥ || 44|| |
हेमाद्रिर्हेमलावण्यः सुमेरुर्ब्रह्मसादनः | hemādrirhemalāvaṇyaḥ sumerurbrahmasādanaḥ | |
| karobhorūḥ sudīrghākṣaḥ kampa-bhrū-cakṣu-nāsikaḥ | nāma-granthī nāma-saṅkhyā bhāva-baddhas tṛṣā-haraḥ || 45|| |
करोभोरूः सुदीर्घाक्षः कम्पभ्रूचक्षुनासिकः | karobhorūḥ sudīrghākṣaḥ kampabhrūcakṣunāsikaḥ | |
| pāpākarṣī pāpa-hārī pāpa-ghnaḥ pāpa-śodhakaḥ | darpa-hā dhana-do'ri-ghno māna-hā ripu-hā madhuḥ || 46|| |
पापाकर्षी पापहारी पापघ्नः पापशोधकः | pāpākarṣī pāpahārī pāpaghnaḥ pāpaśodhakaḥ | |
rūpa-hā veśa-hā divyo dīna-bandhuḥ kṛpāmayaḥ | sudhakṣaraḥ sudhāsvādī sudhāmā kamanīyakaḥ || 47|| |
रूपहा वेशहा दिव्यो दीनबन्धुः कृपामयः | rūpahā veśahā divyo dīnabandhuḥ kṛpāmayaḥ | |
| nirmukto mukti-do mukto muktākhyo mukti-bādhakaḥ | niḥśaṅko nirahaṅkāro nirvairo vipadāpahaḥ || 48|| |
निर्मुक्तो मुक्तिदो मुक्तो मुक्ताख्यो मुक्तिबाधकः | nirmukto muktido mukto muktākhyo muktibādhakaḥ | |
| vidagdho nava-lāvaṇyo navadvīpa-dvija prabhuḥ | niraṅkuśo deva-vandyaḥ surācāryaḥ surāri-hā || 49|| |
विदग्धो नवलावण्यो नवद्वीपद्विज प्रभुः | vidagdho navalāvaṇyo navadvīpadvija prabhuḥ | |
| sura-varyo nindya-hārī vāda-ghnaḥ paritoṣakaḥ | suprakāśo bṛhad-bāhur mitra-jñaḥ kavi-bhūṣaṇaḥ || 50|| |
सुरवर्यो निन्द्यहारी वादघ्नः परितोषकः | suravaryo nindyahārī vādaghnaḥ paritoṣakaḥ | |
vara-prado varapāṅgo vara-yug vara-nāyakaḥ | puṣpa-hāsaḥ padma-gandhiḥ padma-rāgaḥ prajāgaraḥ || 51|| |
वरप्रदो वरपाङ्गो वरयुग् वरनायकः | varaprado varapāṅgo varayug varanāyakaḥ | |
| ūrdhva-gaḥ satpathācārī prāṇa-da ūrdhva-gāyakaḥ | jana-priyo janāhlādo janakaṛṣi jana-spṛhaḥ || 52|| |
ऊर्ध्वगः सत्पथाचारी प्राणद ऊर्ध्वगायकः | ūrdhvagaḥ satpathācārī prāṇada ūrdhvagāyakaḥ | |
| ajanmā janmanilayo janānado janārdra-dhīḥ | jagan-nātho jagad-bandhur jagad-devo jagat-patiḥ || 53|| |
अजन्मा जन्मनिलयो जनानदो जनार्द्रधीः | ajanmā janmanilayo janānado janārdradhīḥ | |
janakārī janāmodo janakānanda-sāgrahaḥ | kali-priyaḥ kali-ślāghyaḥ kali-māna-vivardhanaḥ || 54|| |
जनकारी जनामोदो जनकानन्दसाग्रहः | janakārī janāmodo janakānandasāgrahaḥ | |
kali-varyaḥ sadānandaḥ kali-kṛt kali-dhanyamān | vardhāmanaḥ śruti-dharaḥ vardhano vṛddhi-dāyakaḥ || 55|| |
कलिवर्यः सदानन्दः कलिकृत् कलिधन्यमान् | kalivaryaḥ sadānandaḥ kalikṛt kalidhanyamān | |
| sampadaḥ śāraṇo dakṣo ghṛṇāṅgī kali-rakṣakaḥ | kali-dhanyaḥ samaya-jñaḥ kali-puṇya-prakāśakaḥ || 56|| |
सम्पदः शारणो दक्षो घृणाङ्गी कलिरक्षकः | sampadaḥ śāraṇo dakṣo ghṛṇāṅgī kalirakṣakaḥ | |
| niścinto dhīra-lalito dhīra-vāk preyasī-priyaḥ | vāmāsparśī vāma-bhāvo vāma-rūpo manoharaḥ || 57|| |
निश्चिन्तो धीरललितो धीरवाक् प्रेयसीप्रियः | niścinto dhīralalito dhīravāk preyasīpriyaḥ | |
| atīndriyaḥ surādhyakṣo lokādhyakṣaḥ kṛtakṛtaḥ | yugādi-kṛd yuga-karo yuga-jño yuga-nāyakaḥ || 58|| |
अतीन्द्रियः सुराध्यक्षो लोकाध्यक्षः कृतकृतः | atīndriyaḥ surādhyakṣo lokādhyakṣaḥ kṛtakṛtaḥ | |
yugāvarto yugāsīmaḥ kālavān kāla-śakti-dhṛk | praṇayaḥ śāśvato hṛṣṭo viśva-jid buddhi-mohanaḥ || 59|| |
युगावर्तो युगासीमः कालवान् कालशक्तिधृक् | yugāvarto yugāsīmaḥ kālavān kālaśaktidhṛk | |
| sandhyātā dhyāna-kṛd
dhyānī dhyāna-maṅgala-sandhimān | visrutātmā hṛdi sthira- grāmaniya-pragrāhakaḥ || 60|| |
सन्ध्याता ध्यानकृद् ध्यानी ध्यानमङ्गलसन्धिमान् | sandhyātā dhyānakṛd dhyānī dhyānamaṅgalasandhimān | |
| svara-mūrcchī svarālāpī svara-mūrti-vibhūṣaṇaḥ | gāna-grāhī gāna-lubdho gāyako gāna-vardhanaḥ || 61|| |
स्वरमूर्च्छी स्वरालापी स्वरमूर्तिविभूषणः | svaramūrcchī svarālāpī svaramūrtivibhūṣaṇaḥ | |
| gāna-mānyo hy aprameyaḥ satkartā viśva-dhṛk sahaḥ | kṣīrābdhi-kamathākāraḥ prema-garbha-jhaṣākṛtiḥ || 62|| |
गानमान्यो ह्यप्रमेयः सत्कर्ता विश्वधृक् सहः | gānamānyo hyaprameyaḥ satkartā viśvadhṛk sahaḥ | |
| bībhatsur bhāva-hṛdayaḥ adṛśyo barhi-darśakaḥ | jñāna-ruddho dhīra-buddhir akhilātma-priyaḥ sudhīḥ || 63|| |
बीभत्सुर्भावहृदयः अदृश्यो बर्हिदर्शकः | bībhatsurbhāvahṛdayaḥ adṛśyo barhidarśakaḥ | |
| ameyaḥ sarva-vid bhānur babhrūr bahu-śiro ruciḥ | uru-śravāḥ mahā-dīrgho vṛṣa-karmā vṛṣākṛtiḥ || 64|| |
अमेयः सर्वविद्भानुर्बभ्रूर्बहुशिरो रुचिः | ameyaḥ sarvavidbhānurbabhrūrbahuśiro ruciḥ | |
| śruti-smṛti-dharo vedaḥ śruti-jñaḥ śruti-bādhakaḥ | hṛdi spṛśa āsa ātmā śruti-sāro vicakṣaṇaḥ || 65|| |
श्रुतिस्मृतिधरो वेदः श्रुतिज्ञः श्रुतिबाधकः | śrutismṛtidharo vedaḥ śrutijñaḥ śrutibādhakaḥ | |
| kalāpī niranugrāhī vaidya-vidyā-pracārakaḥ | mīmāṁsakārir vedāṅga vedārtha-prabhavo gatiḥ || 66|| |
कलापी निरनुग्राही वैद्यविद्याप्रचारकः | kalāpī niranugrāhī vaidyavidyāpracārakaḥ | |
| parāvara-jño duṣpāro virahāṅgī satāṁ gatiḥ | asaṅkhyeyo'prameyātmā siddhi-daḥ siddhi-sādhanaḥ || 67|| |
परावरज्ञो दुष्पारो विरहाङ्गी सतां गतिः | parāvarajño duṣpāro virahāṅgī satāṁ gatiḥ | |
dharma-setur dharma-paro dharmātmā dharma-bhāvanaḥ | udīrṇa-saṁśaya-cchinno vibhūtiḥ śāśvataḥ sthiraḥ || 68|| |
धर्मसेतुर्धर्मपरो धर्मात्मा धर्मभावनः | dharmaseturdharmaparo dharmātmā dharmabhāvanaḥ | |
| śuddhātmā śobhanotkaṇṭho 'nirdeśyaḥ sādhana-priyaḥ | grantha-priyo granthamayaḥ śāstra-yonir mahāśayaḥ || 69|| |
शुद्धात्मा शोभनोत्कण्ठोऽनिर्देश्यः साधनप्रियः | śuddhātmā śobhanotkaṇṭho'nirdeśyaḥ sādhanapriyaḥ | |
| avarṇo varṇa-nilayo nāśramī catur-āśramaḥ | avipra vipra-kṛt stutyo rājanyo rājya-nāśakaḥ || 70|| |
अवर्णो वर्णनिलयो नाश्रमी चतुराश्रमः | avarṇo varṇanilayo nāśramī caturāśramaḥ | |
| avaśyo vaśyatādhīnaḥ śrī-bhakti-vyavasāyakaḥ | manojavaḥ purayitā bhakti-kīrtir anāmayaḥ || 71|| |
अवश्यो वश्यताधीनः श्रीभक्तिव्यवसायकः | avaśyo vaśyatādhīnaḥ śrībhaktivyavasāyakaḥ | |
| nidhi-varjī bhakti-nidhir durlabho durga-bhāva-kṛt | karta nīḥ kīrtir atulaḥ amṛto muraja-priyaḥ || 72|| |
निधिवर्जी भक्तिनिधिर्दुर्लभो दुर्गभावकृत् | nidhivarjī bhaktinidhirdurlabho durgabhāvakṛt | |
| śṛṅgāraḥ pañcamo
bhāvo bhāva-yonir anantaraḥ | bhakti-jit prema-bhojī ca nava-bhakti-pracārakaḥ || 73|| |
शृङ्गारः पञ्चमो भावो भावयोनिरनन्तरः | śṛṅgāraḥ pañcamo bhāvo bhāvayoniranantaraḥ | |
| tri-gartas tri-guṇāmodas tri-vāñchī prīti-vardhanaḥ | niyantā śrama-go'tītaḥ poṣaṇo vigata-jvaraḥ || 74|| |
त्रिगर्तस्त्रिगुणामोदत्रिवाञ्छी प्रीतिवर्धनः | trigartastriguṇāmodatrivāñchī prītivardhanaḥ | |
| prema-jvaro vimānārhaḥ artha-hā svapna-nāśanaḥ | uttāraṇo nāma-puṇyaḥ pāpa-puṇya-vivarjitaḥ || 75|| |
प्रेमज्वरो विमानार्हः अर्थहा स्वप्ननाशनः | premajvaro vimānārhaḥ arthahā svapnanāśanaḥ | |
| aparādha-haraḥ pālyaḥ svasti-daḥ svasti-bhūṣaṇaḥ | pūtātmā pūta-gaḥ pūtaḥ pūta-bhāvo mahā-svanaḥ || 76|| |
अपराधहरः पाल्यः स्वस्तिदः स्वस्तिभूषणः | aparādhaharaḥ pālyaḥ svastidaḥ svastibhūṣaṇaḥ | |
| kṣetra-jñaḥ kṣetra-vijayī kṣetra-vāso jagat-prasūḥ | bhaya-hā bhaya-do bhāsvān gauṇa-bhāva-samanvitaḥ || 77|| |
क्षेत्रज्ञः क्षेत्रविजयी क्षेत्रवासो जगत्प्रसूः | kṣetrajñaḥ kṣetravijayī kṣetravāso jagatprasūḥ | |
| maṇḍito maṇḍala-karo vaijayantī-pavitrakaḥ | citrāṅgaś citritaś citro bhakta-citta-prakāśakaḥ || 78|| |
मण्डितो मण्डलकरो वैजयन्तीपवित्रकः | maṇḍito maṇḍalakaro vaijayantīpavitrakaḥ | |
| buddhi-go buddhi-do buddhir buddhi-dhṛg buddhi-vardhanaḥ | premā-dridhṛk prema-vaho rati-voḍha rati-spṛśaḥ || 79|| |
बुद्धिगो बुद्धिदो बुद्धिर्बुद्धिधृग् बुद्धिवर्धनः | buddhigo buddhido buddhirbuddhidhṛg buddhivardhanaḥ | |
| prema-cakṣuḥ prema-gahnaḥ prema-hṛt prema-pūrakaḥ | gambhīra-go bahir vāso bhāvānuṣṭhita-go patiḥ || 80|| |
प्रेमचक्षुः प्रेमगह्नः प्रेमहृत् प्रेमपूरकः | premacakṣuḥ premagahnaḥ premahṛt premapūrakaḥ | |
| naika-rūpo naika-bhāvo naikātmā naika-rūpa-dhṛk | ślatha-sandhiḥ kṣīṇa-dharmas tyakta-pāpa uru-śravaḥ || 81|| |
नैकरूपो नैकभावो नैकात्मा नैकरूपधृक् | naikarūpo naikabhāvo naikātmā naikarūpadhṛk | |
| uru-gāya uru-grīva uru-bhāva uru-kramaḥ | nirdhūto nirmalo bhāvo nirīho niranugrahaḥ || 82|| |
उरुगाय उरुग्रीव उरुभाव उरुक्रमः | urugāya urugrīva urubhāva urukramaḥ | |
| nirdhūmo'gniḥ supratāpas tīvra-tāpo hutāśanaḥ | eko mahad-bhūta-vyāpī pṛthag-bhūtaḥ anekaśaḥ || 83|| |
निर्धूमोऽग्निः सुप्रतापस्तीव्रतापो हुताशनः | nirdhūmo'gniḥ supratāpastīvratāpo hutāśanaḥ | |
| nirṇayī niranujñāto duṣṭa-grāma-nivartakaḥ | vipra-bandhuḥ priyo rucyo rocakāṅgo narādhipaḥ || 84|| |
निर्णयी निरनुज्ञातो दुष्टग्रामनिवर्तकः | nirṇayī niranujñāto duṣṭagrāmanivartakaḥ | |
| lokādhyakṣaḥ suvarṇābhaḥ kanakābjaḥ śikhāmaṇiḥ | hema-kumbho dharma-setur loka-nātho jagadguruḥ || 85|| |
लोकाध्यक्षः सुवर्णाभः कनकाब्जः शिखामणिः | lokādhyakṣaḥ suvarṇābhaḥ kanakābjaḥ śikhāmaṇiḥ | |
| lohitākṣo nāma-karmā bhāva-stho hṛd-guhāśayaḥ | rasa-prāṇo rati-jyeṣṭho rasābdhi-ratir ākulaḥ || 86|| |
लोहिताक्षो नामकर्मा भावस्थो हृद्गुहाशयः | lohitākṣo nāmakarmā bhāvastho hṛdguhāśayaḥ | |
| bhāva-sindhur bhakti-megho rasa-varṣī janākulaḥ | pītābjo nīla-pītābho rati-bhoktā rasāyanaḥ || 87|| |
भावसिन्धुर्भक्तिमेघो रसवर्षी जनाकुलः | bhāvasindhurbhaktimegho rasavarṣī janākulaḥ | |
| avyaktaḥ svarṇa-rājīvo vivarṇī sādhu-darśanaḥ | amṛtyuḥ mṛtyu-do 'ruddhaḥ sandhātā mṛtyu-vañcakaḥ || 88|| |
अव्यक्तः स्वर्णराजीवो विवर्णी साधुदर्शनः | avyaktaḥ svarṇarājīvo vivarṇī sādhudarśanaḥ | |
| premonmattaḥ kīrtanarttaḥ saṅkīrtana-pitā suraḥ | bhakti-grāmaḥ susiddhārthaḥ siddhi-daḥ siddhi-sādhanaḥ || 89|| |
प्रेमोन्मत्तः कीर्तनर्त्तः सङ्कीर्तनपिता सुरः | premonmattaḥ kīrtanarttaḥ saṅkīrtanapitā suraḥ | |
| premodaraḥ prema-vāhū loka-bhartā diśāmpatiḥ | antaḥ kṛṣṇo bahir gauro darśako rati-vistaraḥ || 90|| |
प्रेमोदरः प्रेमवाहू लोकभर्ता दिशाम्पतिः | premodaraḥ premavāhū lokabhartā diśāmpatiḥ | |
| saṅkalpa-siddho vāñchātmā atulaḥ sac-charīra-bhṛt | ṛḍdhārthaḥ karuṇāpāṅgo nada-kṛd bhakta-vatsalaḥ || 91|| |
सङ्कल्पसिद्धो वाञ्छात्मा अतुलः सच्छरीरभृत् | saṅkalpasiddho vāñchātmā atulaḥ saccharīrabhṛt | |
| amatsaraḥ parānandaḥ kaupīnī bhakti-poṣakaḥ | akaitavo nāma-mālī vegavān pūrṇa-lakṣaṇaḥ || 92|| |
अमत्सरः परानन्दः कौपीनी भक्तिपोषकः | amatsaraḥ parānandaḥ kaupīnī bhaktipoṣakaḥ | |
| mitāśano vivartākṣo vyavasāyā vyavasthitaḥ | rati-sthāno rati-vanaḥ paścāt tuṣṭaḥ śamākulaḥ || 93|| |
मिताशनो विवर्ताक्षो व्यवसाया व्यवस्थितः | mitāśano vivartākṣo vyavasāyā vyavasthitaḥ | |
| kṣobhaṇo virabho mārgo mārga dhṛg vartma-darśakaḥ | nīcāśramī nīca mānī vistāro bījam avyayaḥ || 94|| |
क्षोभणो विरभो मार्गो मार्गधृग् वर्त्मदर्शकः | kṣobhaṇo virabho mārgo mārgadhṛg vartmadarśakaḥ | |
| moha-kāyaḥ sūkṣma-gatir mahejyaḥ sattra-vardhanaḥ | sumukhaḥ svāpano'nādiḥ sukṛt pāpa-vidāraṇaḥ || 95|| |
मोहकायः सूक्ष्मगतिर्महेज्यः सत्त्रवर्धनः | mohakāyaḥ sūkṣmagatirmahejyaḥ sattravardhanaḥ | |
| śrīnivāso gabhīrātmā śṛṅgāra-kanakādṛtaḥ | gabhīro gahano vedhā sāṅgopāṅgo vṛṣa-priyaḥ || 96|| |
श्रीनिवासो गभीरात्मा शृङ्गारकनकादृतः | śrīnivāso gabhīrātmā śṛṅgārakanakādṛtaḥ | |
| udīrṇa-rāgo vaicitrī śrīkaraḥ stavanārhakaḥ | aśru-cakṣur jalābyaṅga pūrito rati-pūrakaḥ || 97|| |
उदीर्णरागो वैचित्री श्रीकरः स्तवनार्हकः | udīrṇarāgo vaicitrī śrīkaraḥ stavanārhakaḥ | |
| stotrāyaṇaḥ stavādhyakṣaḥ stavanīyaḥ stavākulaḥ | ūrdhva-retaḥ sannivāsaḥ prema-mūrtiḥ śatānalaḥ || 98|| |
स्तोत्रायणः स्तवाध्यक्षः स्तवनीयः स्तवाकुलः | stotrāyaṇaḥ stavādhyakṣaḥ stavanīyaḥ stavākulaḥ | |
| bhakta-bandhur loka-bandhuḥ prema-bandhuḥ śatākulaḥ | satya-medhā śruti-dharaḥ sarva-śastra-bhṛtāṁvaraḥ || 99|| |
भक्तबन्धुर्लोकबन्धुः प्रेमबन्धुः शताकुलः | bhaktabandhurlokabandhuḥ premabandhuḥ śatākulaḥ | |
| bhakti-dvāro bhakti-gṛhaḥ premāgāro nirodha-hā | udghūrṇo ghūrṇita-manā āghūrnita-kalevaraḥ || 100|| |
भक्तिद्वारो भक्तिगृहः प्रेमागारो निरोधहा | bhaktidvāro bhaktigṛhaḥ premāgāro nirodhahā | |
| bhava-bhrānti-ja-sandehaḥ prema-rāśiḥ śucāpahaḥ | kṛpācāryaḥ prema-saṅgo vayunaḥ sthira-yauvanaḥ || 101|| |
भवभ्रान्तिजसन्देहः प्रेमराशिः शुचापहः | bhavabhrāntijasandehaḥ premarāśiḥ śucāpahaḥ | |
| sindhu-gaḥ prema-saṅgāhaḥ prema-vaśyo vicakṣaṇaḥ | padma-kiñjalka-saṅkāśaḥ premādāro niyāmakaḥ || 102|| |
सिन्धुगः प्रेमसङ्गाहः प्रेमवश्यो विचक्षणः | sindhugaḥ premasaṅgāhaḥ premavaśyo vicakṣaṇaḥ | |
| virakto vigatārātir nāpekṣo nāradadṛtaḥ | nata-stho dakṣiṇaḥ kṣāmaḥ śaṭha-jīva-pratārakaḥ || 103|| |
विरक्तो विगतारातिर्नापेक्षो नारददृतः | virakto vigatārātirnāpekṣo nāradadṛtaḥ | |
| nāma-pravartako'nartho dharmo-gurv-ādi-puruṣaḥ | nyag-rodho janako jāto vainatyo bhakti-pāda-paḥ || 104|| |
नामप्रवर्तकोऽनर्थो धर्मोगुर्वादिपुरुषः | nāmapravartako'nartho dharmogurvādipuruṣaḥ | |
| ātma-mohaḥ prema-līdhaḥ ātma-bhāvānugo virāṭ | mādhurya-vat svātma-rato gaurakhyo vipra-rūpa-dhṛk || 105|| |
आत्ममोहः प्रेमलीधः आत्मभावानुगो विराट् | ātmamohaḥ premalīdhaḥ ātmabhāvānugo virāṭ | |
| rādhā rūpī mahā-bhāvī rādhyo rādhana-tatparaḥ | gopīnāthātmako'dṛśyaḥ svādhikāra-prasādhakaḥ || 106|| |
राधारूपी महाभावी राध्यो राधनतत्परः | rādhārūpī mahābhāvī rādhyo rādhanatatparaḥ | |
nityāspado nitya rūpī nitya-bhāva-prakāśakaḥ | sustha-bhāvaś capala-dhīḥ svaccha-go bhakti-poṣakaḥ || 107|| |
नित्यास्पदो नित्यरूपी नित्यभावप्रकाशकः | nityāspado nityarūpī nityabhāvaprakāśakaḥ | |
| sarvatra-gas tīrtha-bhūto hṛdi-sthaḥ kamalāsanaḥ | sarva-bhāvānugādhīśaḥ sarva-maṅgala-kārakaḥ || 108|| |
सर्वत्रगस्तीर्थभूतो हृदिस्थः कमलासनः | sarvatragastīrthabhūto hṛdisthaḥ kamalāsanaḥ | |
| ity etat kathitaṁ nityaṁ sāhasraṁ nāma-sundaram | goloka-vāsino viṣṇor gaura rūpasya śārṅginaḥ || 109|| |
इत्येतत्कथितं नित्यं साहस्रं नामसुन्दरम् | ityetatkathitaṁ nityaṁ sāhasraṁ nāmasundaram | |
| idaṁ gaura-sahasrākhyām āmaya-ghnaṁ śucāpaham | prema-bhakti-pradaṁ nṛṇāṁ govindākarṣakaṁ param || 110|| |
इदं गौरसहस्राख्याम् आमयघ्नं शुचापहम् | idaṁ gaurasahasrākhyām āmayaghnaṁ śucāpaham | |
| prātaḥ-kāle ca madhyāhne sandhyāyāṁ madhya-rātrike | yaḥ paṭhet prayato bhaktyā caitanye labhate ratim || 111|| |
प्रातःकाले च मध्याह्ने सन्ध्यायां मध्यरात्रिके | prātaḥkāle ca madhyāhne sandhyāyāṁ madhyarātrike | |
| nāmātmako gaura-devo yasya cetasi vartate | sa sarvaṁ viṣayaṁ tyaktvā bhāvānando bhaved dhruvam || 112|| |
नामात्मको गौरदेवो यस्य चेतसि वर्तते | nāmātmako gauradevo yasya cetasi vartate | |
| yasmai kasmai na dātavyam dāne tu bhakti-hā bhavet | vinītāya praśāntāya gaura-bhaktāya dhīmate || 113|| |
यस्मै कस्मै न दातव्यम् दाने तु भक्तिहा भवेत् ॥ yasmai kasmai na dātavyam dāne tu bhaktihā bhavet ॥ |
| | tasmai deyaṁ tato grāhyam iti vaiṣṇava-śāsanam | | | तस्मै देयं ततो ग्राह्यमिति वैष्णवशासनम् | | tasmai deyaṁ tato grāhyamiti vaiṣṇavaśāsanam | |
॥ iti śrī kavi-karṇapūra-viracitam śrī kṛṣṇa-caitanya-candrasya sahasra-nāma-stotraṁ saṁpūrṇam ॥
|
|
ALTERNATIVE HTML VERSION
Download PDF / DOC